Tercih Tüyoları

Tercih belirlemelerinde başarı sıralamasına dikkat edilmelidir

Tercih yaparken 'Y' ile başlayan bölümdeki (Y-YGS, Y-TM, Y-MF, Y-TS, Y-DİL) puanları ve sıralamaları kullanacak. Bu bölümde ise daha çok kullanacak sütun 'YERLEŞTİRME PUANLARI VE BAŞARI SIRALARI’ sütunu. Tercih yaparken bu sütundaki başarı bu sıralamayı kullanmaya özen gösterilmelidir. Başarı sırası haricinde bakılacak puanlar tercih sürecinde adayları yanıltabilir. Ek puanlı yerleştirme sütünü ise meslek liseli veya Anadolu öğretmen lise mezunu adayların kendi alanlarında bir bölüm seçtiklerinde bakmaları gereken bölüm olmaktadır. Örneğin İmam hatip liseli bir aday ilahiyat tercihinde bulunduğunda kendilerine ek puan verildiğinden dolayı Y-YGS ek puanlı başarı sırasına bakması gerekir.

Devlet ve vakıf üniversitesi ayrımına dikkat edilmelidir

Devlet üniversiteleri bu seneyle birlikte normal harçlar alınmamakta. Sadece ikinci öğretim yapan bölümler belirli miktarda öğrencilerden harç talep etmektedir. Bunun dışında öğrencilerden ücret talep etmez. Vakıf üniversiteleri ise burslu olan bölümler hariç yıllık öğrenciden ücret alırlar. Bazı öğrenciler vakıf üniversitelerinin puanının düşüklüğüne aldanarak dikkat etmeden vakıf üniversitelerini seçebiliyor. Üniversiteye kayıt için gittiklerinde eğitim ücretini duyduklarında çok şaşırıyorlar. Bu nedenle tercih edilen üniversitenin devlet mi, yoksa vakıf mı olduğunu iyi bilinmesi gerekiyor. Bu sene ise ortalama vakıf üniversiteleri bölümlerine göre fiyatları 25-30 bin lira arası değişkenlik gösteriyor.

Üniversitelerin özel koşulları mutlaka okunmalıdır

Tercih kılavuzunda puan ve sıralamanın yanında özel koşul numaraları bulunuyor. Bu numaralar o bölümle ilgili özel bir durumun olduğunu gösteriyor. Bu koşulları 2013 Yükseköğretim Programları Ve Kontenjanları Kılavuzunda 8. Sütünde bulunmaktadır. Örneğin bu koşullarda diyebilir ki, “Bir yıl İngilizce zorunlu hazırlık var. Ya da Bu yılki derslerimiz merkez kampüste değil, farklı bir ilçede görülecek.” Bu gibi sürprizlerle karşılaşmamak için özel koşulları incelemekte fayda olacaktır.

Tercihlerde en fazla yapılan hatalar nelerdir?

Puanım kaybolmasın anlayışı ile öğrencinin girmek istediği değil, puanının yettiği daha yüksek puanla öğrenci alan bir programı tercih etmesidir.
Kişinin seçmek istediği üniversite hakkında detaylı bilgi sahibi olmaması,
Öğrencinin, programların puan türleri ile kendi puanlarını dikkate almaksızın tercih yapması, edebilmektedir.
Seçilen yükseköğretim programının özel koşullarının gözden geçirilmemesi, ( ÖSYM tarafından hazırlanan Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları çok Kılavuzu'nda, programların özel koşulları bulunmaktadır. Bu bölge yeterince incelenmeden yapılan tercihler sonrasında bir çok öğrenci yerleştirildiği halde kayıt yaptıramamaktadır.)
Öğrencinin kendi yetenek ve isteklerini bilmeden mesleki tercih yapması ve bu tür ayrımların detaylı biçimde bilinmemesi tercih hatalarına yol açmaktadır.
Tercih konusunda ailelere düşenler

Meslek çeşitliliğinin artması, alternatif mesleklerin çoğalması tercih sürecini daha etkili hale getirmektedir. Gençlerimiz sınavlarda ne kadar başarılı olursa olsunlar tercihlerde yapacakları küçük bir hata, uzun yıllar verdikleri emeklerinin boşa çıkmasına sebep olabilecektir. Gençlerimiz tercih yaparken çoğunlukla başta aileleri olmak üzere çevrelerindeki insanların etkisi altında kalıyorlar. Bazen anne-baba, yapamadıkları meslekleri, çocuklarında görmek için, çocuklarına baskı yapabiliyorlar. Gençlerimiz de okumaları için hiçbir fedakârlıktan kaçınmayan ailelerini mutlu etmek için onların tercihlerini dikkate alıyorlar. Sonuç olarak, okulu bitirip mesleğe atıldıktan sonra ailelerinin isteğiyle yapılan meslek seçiminin hatalı olduğunun farkına varıyorlar. Çünkü o mesleği yapmaktan zevk alamıyorlar. Bütün bunlardan aileler meslek seçiminde öğrencilerin kararlarına saygı göstermeleri ve seçimle ilgili tecrübelerini paylaşmaları daha isabetli bir davranış olmaktadır.

FARUK ARDIÇ | Fem Yayınları Rehberlik Koordinatörü